Projekty bieżące

BKGE | Projekty | Ruch Wielkośląski

"Ruch Wielkośląski" i "Ruch Wielkofryzyjski" w latach 20 i 30 XX wieku - porównanie dwóch etnonacjonalizmów

Niniejszy projekt zajmuje się dwoma etno-regionalnymi ugrupowaniami, które były aktywne od 1925 roku w dwóch różnych geograficznych regionach Europy. "Ruch Wielkośląski" zjednoczył niemieckich polityków, ludzi kultury, naukowców i regionalnych aktywistów z pruskiej części Śląska wraz z mniejszością niemiecką w Czechosłowacji i zaowocował w latach 1925-1933, organizacją "Śląskich Tygodni Kultury" oraz wydawaniem "Rocznika Śląskiego" jako wspólnej serii publikacji. Istniejący równolegle "Ruch Wielkofryzyjski" zgromadził, w ramach odbywających sie w latach 1925, 1927, 1930 i 1937 "Kongresów Fryzyjskich", przedstawicieli Północnej i Wschodniej Fryzji oraz niderlandzkiej prowincji Fryzja/Fryslân.

Podstawą obu ruchów była wirulentna w tym czasie, idea "szczepu" ["Stamm"], która swym zasięgiem wykraczała poza granice narodowe i tym samym dotyczyła kwestii polityki zagranicznej.

Oba ruchy reprezentowały roszczenia ekskluzywne, oba były uwikłane w ogólną koncepcję niemieckich organizacji volksistowskich i stojącą za tą koncepcją polityką Rzeszy. Z tego też względu, nieuchronnym stał się konflikt tych organizacji z dyplomatycznymi interesami Warszawy, Pragi, Hagi, a także Kopenhagi.

Posługując się perspektywą porównawczą i metodycznym połączeniem paradygmatów polityczno-kulturowo-historycznych, projekt dąży do wypracowania podobieństw i różnic pomiędzy tymi dwoma ruchami. W tym celu przeprowadzono szeroką kwerendą w niemieckich, polskich, czeskich, niderlandzkich i amerykańskich bibliotekach i archiwach.

Projekt ten jest zarazem pracą habilitacyjną, która zostanie złożona na Uniwersytecie Carla von Ossietzky'ego w Oldenburgu.

Projekt opracowuje: dr Tobias Weger

Bundesinstitut für Kultur und Geschichte der Deutschen im östlichen Europa
Johann-Justus-Weg 147a | 26127 Oldenburg
Telefon: +49 441 96 19 5-0 | Fax: +49 441 96 19 5-33 | E-Mail: bkge@bkge.uni-oldenburg.de